Risk Değerlendirmesi ve Risk Analizi

İş Güvenliği Hizmetlerinin temeli veya başlangıcı denebilen araştırma ve gözlem faaliyetlerinin adıdır “Risk Analizi ve Değerlendirmesi”. 6331 Sayılı İş Güvenliği Kanunu 10. Maddesine göre her işveren iş sağlığı ve güvenliği açısından risk değerlendirmesi yapmak zorundadır.

Risk analizi, işletmelerin çalışmaları sırasında ortaya çıkabilecek risklerin önceden dikkatli bir biçimde ve ayrıntıları ile tanımlanıp değerlendirilmesi ve bu riskleri minimize edecek veya tam olarak ortadan kaldıracak önlemlerin alınması olarak tanımlanabilir. İşyerlerinde çalışma şartlarından veya işin yürütülmesi esnasındaki koşullardan kaynaklanan çeşitli riskler bulunmakta, bu riskler sebebiyle çeşitli sıklık ve büyüklükte iş kazaları ve meslek hastalıkları meydana gelmektedir.

Risk analizi ve risk değerlendirmesi, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı alınacak tüm güvenlik tedbirlerini, yasal mevzuat gereği İşletmelerde uygulanması gereken Sağlık ve Güvenlik Şartlarını ve bu şartların iyileştirilmesini zorunlu kılmaktadır.

DOSTOSGB risk değerlendirme programlarında İş Güvenliği risk analizi çalışmaları bu kapsamda ele almakta ve işletmelerde belirlenen risklerin bertaraf edilmesi için uygun çözüm metotları sunmaktadır.

İşyerlerinde mevcut veya dış kaynaklı tehlikelerin, işçilere, işverene ve üretim sürecine verebileceği zararların ve bunlara karşı alınacak önlemlerin belirlenmesi amacıyla; belirlenen riskleri sayısal olarak değerlendirmek ve belirlenen riskin tehlike ve oluşum koşullarını göz önüne alarak bu risklerin bertaraf veya minimize edilmesini sağlamak amacıyla yapılan, çeşitli gözlem ve ölçümlere dayalı bir çalışma ortaya konulması gerekmektedir. Bu çalışma sonucunda elde edilen verilere dayanarak işyerlerinde risklerin tahammül edilebilir seviyeye indirilmesine çalışılır.

Risk değerlendirmesi, sürekli bir biçimde izlenmesi gereken, tüm işletme personelinin aktif katkı vermesi gerekli olan bir çalışma olup,bu aktif katkı sayesinde işletmenin tamamında bulunan risklere karşı gerekli risk önleme ve azaltma çalışmaları sağlıklı biçimde yapılabilmektedir.

İş güvenliği risk değerlendirmesi çalışmaları:

İş Güvenliği; iyi yetişmiş tecrübeli personeli ile iş yerlerinde iş kazaları ve meslek hastalıkları risklerini önlemek amacıyla ‘tehlike ve risk değerlendirmesi’ hizmeti vermektedir. Bu bağlamda ‘iş güvenliği uzmanı’ personelimiz işyerinde tüm saha içerisinde iş proseslerini ve tehlike kaynaklarını gerekli süre içerisinde izlemekte ve çeşitli ölçümler ve gözlemler yardımıyla işyerindeki riskleri belirlemektedir. Yapılan değerlendirme çalışması “risk değerlendirme raporu” şeklinde işletmeye sunulmaktadır. Bu raporlama çalışması işyerleri için bir ‘iş güvenliği yol haritasıdır. İşyerlerinin yapması gereken bu yol haritasını takip ederek mevcut tehlike kaynaklarını ve riskleri en aza indirmeye çalışmaktır. Bu çalışmanın işyeri faaliyetini sürdürdüğü sürece devam etmesi ve işyerindeki çalışma şartları ve yeni durumlara bağlı şekilde sürekli yenilenmesi gereklidir. Risk değerlendirme çalışmalarında çalışan tüm personelin aktif katılımını sağlamak için risk değerlendirmesi çalışmalarının ‘iş güvenliği eğitimleri’ ile desteklenmesi gereklidir.

Risk Analizi uygulamaları aşağıda belirlenen şekli ile ele alınmaktadır. •Risk Analizi ekibinin belirlenmesi •Belirlenen ekibe yönelik Risk Analizi Eğitimi Verilmesi •Makine, iş süreçleri, çalışma ortamı ve çevresel risklerin belirlenmesi • Tüm belirlenen Risklerin ekiple beraber ele alınarak değerlendirilmesi kategorize edilmesi • Risk analizi ekibince risklerin kategorize edilmesi • Belirlenen risklerle ilgili takipçilerin belirlenmesi ve bertaraf sürelerinin tebliğ edilmesi

• Risk analizinin canlı tutulması ve dokümanların uygun kaydının yapılması, bertaraf edilen riskin kayıt altına alınması ile ilgili ekip sekreterinin görevlendirilmesi. • Riskin ortadan kaldırıldıktan sonra tekrar oluşumu ile ilgili güvenlik talimatlarının ve kontrollerinin oluşturulması • Bu uygulamaları desteklemek ve risk analizine çalışanı katmak adına gerekli eğitimlerin verilmesi.

Risk analizi yaptırmanın yararları

İşletmeye sağlayacağı yararlar:

İş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesine yönelik yapılacak bu çalışmaların sonucunda alınacak önlemlerle işletmenin;

a-Sağlık giderleri azalacak

b-Tazminat giderleri azalacak

c-Güvenli çalışma ortamında verimliliği artacak

d-Üretimde kalitesi yükselecek

e-Prestiji artacak

f- Pazar payı yükselecek

g-Ekonomik güçü artacaktır.

Ülkeye sağlayacağı yararlar:

a-Çalışanlardan hastalanan ve iş göremez durumuna düşenlerin sayısının azalması

b-Gayri safi milli hasılanın yaklaşık %3’ü kadar kayıp azalması

c-Sağlık ve rehabilitasyon harcamalarının azalması

d-Bir bütün olarak toplum sağlık göstergelerinin iyileşmesi

e-Çalışma barışına katkı sağlanması

f-Refah toplumuna dönüşümün hızlanması

g-Ülkemiz uluslararası alanda prestij kazanması

Risk değerlendirmesi gerek yasal zorunluluk nedeniyle gerekse de yukarıda sayılan faydaları nedeniyle tüm işletmelerde yapılmalıdır.

Risk Analizi Yapılma Süreci nasıl olmaktadır?

Risk Analizi bir değerlendirme ve bilgilendirme çalışmasıdır.

1. İlk aşamada nereye analiz yapılacağı ve hizmetin bedeli üzerinde anlaşma sağlanarak yazılı olarak teyitleşilir.

2. Sözleşmenin yazılı onaylı hali ile firma evrakları (vergi levhası, faaliyet belgesi, sgk çalışan listesi) teslim alınır.

3. İşgüvenliği Uzmanlarından o bölgede görevli olanının planına dahil edilerek kendisine ve firmaya bilgi verilir.

4. Randevu alınan gün Risk Analizi ve Bilgilendirme için personele duyuru yapılması rica edilir.

5. Risk değerlendirmesi yönetmeliklere uygun soru listelerimiz ile, uzman tarafından soru ve gözleme dayalı bir denetleme yapılır.

6. İşlem bitiminde ise, ofisimizde diğer amir uzmanlarla raporlar ve planlar gözden geçirilir.

7. Uzman kaşe ve imzası ile fatura karşılığı ödemesi alınarak kargo ile firmaya teslim edilir.

8. Risk değerlendirme ve Acil Durum Eylem Planı dosyasında bu analiz çalışmasına mukabil ne yapılacağı detaylı şekilde açıklanmıştır.

9. Risk değerlendirme ve acil durum planları dosyada saklanır ve terminleri gelinceye kadar gerekleri tamamlanır.

Risk değerlendirmesi

MADDE 7 – (1) Risk değerlendirmesi; tüm işyerleri için tasarım veya kuruluş aşamasından başlamak üzere tehlikeleri tanımlama, riskleri belirleme ve analiz etme, risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, dokümantasyon, yapılan çalışmaların güncellenmesi ve gerektiğinde yenileme aşamaları izlenerek gerçekleştirilir.

(2) Çalışanların risk değerlendirmesi çalışması yapılırken ihtiyaç duyulan her aşamada sürece katılarak görüşlerinin alınması sağlanır.

İşveren yükümlülüğü

MADDE 5 – (1) İşveren; çalışma ortamının ve çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlama, sürdürme ve geliştirme amacı ile iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

(2) Risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmiş olması; işverenin, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(3) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilere risk değerlendirmesi ile ilgili ihtiyaç duydukları her türlü bilgi ve belgeyi temin eder.

Risk değerlendirmesi ekibi

MADDE 6 – (1) Risk değerlendirmesi, işverenin oluşturduğu bir ekip tarafından gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi ekibi aşağıdakilerden oluşur.

  1. a) İşveren veya işveren vekili.
  2. b) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri.
  3. c) İşyerindeki çalışan temsilcileri.

ç) İşyerindeki destek elemanları.

  1. d) İşyerindeki bütün birimleri temsil edecek şekilde belirlenen ve işyerinde yürütülen çalışmalar, mevcut veya muhtemel tehlike kaynakları ile riskler konusunda bilgi sahibi çalışanlar.

(2) İşveren, ihtiyaç duyulduğunda bu ekibe destek olmak üzere işyeri dışındaki kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir.

(3) Risk değerlendirmesi çalışmalarının koordinasyonu işveren veya işveren tarafından ekip içinden görevlendirilen bir kişi tarafından da sağlanabilir.

(4) İşveren, risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişilerin görevlerini yerine getirmeleri amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar, görevlerini yürütmeleri sebebiyle hak ve yetkilerini kısıtlayamaz.

(5) Risk değerlendirmesi çalışmalarında görevlendirilen kişi veya kişiler işveren tarafından sağlanan bilgi ve belgeleri korur ve gizli tutar.

Tehlikelerin tanımlanması

MADDE 8 – (1) Tehlikeler tanımlanırken çalışma ortamı, çalışanlar ve işyerine ilişkin ilgisine göre asgari olarak aşağıda belirtilen bilgiler toplanır.

  1. a) İşyeri bina ve eklentileri.
  2. b) İşyerinde yürütülen faaliyetler ile iş ve işlemler.
  3. c) Üretim süreç ve teknikleri.

ç) İş ekipmanları.

  1. d) Kullanılan maddeler.
  2. e) Artık ve atıklarla ilgili işlemler.
  3. f) Organizasyon ve hiyerarşik yapı, görev, yetki ve sorumluluklar.
  4. g) Çalışanların tecrübe ve düşünceleri.

ğ) İşe başlamadan önce ilgili mevzuat gereği alınacak çalışma izin belgeleri.

  1. h) Çalışanların eğitim, yaş, cinsiyet ve benzeri özellikleri ile sağlık gözetimi kayıtları.

ı) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu.

  1. i) İşyerinin teftiş sonuçları.
  2. j) Meslek hastalığı kayıtları.
  3. k) İş kazası kayıtları.
  4. l) İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan olaylara ilişkin kayıtlar.
  5. m) Ramak kala olay kayıtları.
  6. n) Malzeme güvenlik bilgi formları.
  7. o) Ortam ve kişisel maruziyet düzeyi ölçüm sonuçları.

ö) Varsa daha önce yapılmış risk değerlendirmesi çalışmaları.

  1. p) Acil durum planları.
  2. r) Sağlık ve güvenlik planı ve patlamadan korunma dokümanı gibi belirli işyerlerinde hazırlanması gereken dokümanlar.

(2) Tehlikelere ilişkin bilgiler toplanırken aynı üretim, yöntem ve teknikleri ile üretim yapan benzer işyerlerinde meydana gelen iş kazaları ve ortaya çıkan meslek hastalıkları da değerlendirilebilir.

(3) Toplanan bilgiler ışığında; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuatta yer alan hükümler de dikkate alınarak, çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarından oluşan veya bunların etkileşimi sonucu ortaya çıkabilecek tehlikeler belirlenir ve kayda alınır. Bu belirleme yapılırken aşağıdaki hususlar, bu hususlardan etkilenecekler ve ne şekilde etkilenebilecekleri göz önünde bulundurulur.

  1. a) İşletmenin yeri nedeniyle ortaya çıkabilecek tehlikeler.
  2. b) Seçilen alanda, işyeri bina ve eklentilerinin plana uygun yerleştirilmemesi veya planda olmayan ilavelerin yapılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.
  3. c) İşyeri bina ve eklentilerinin yapı ve yapım tarzı ile seçilen yapı malzemelerinden kaynaklanabilecek tehlikeler.

ç) Bakım ve onarım işleri de dahil işyerinde yürütülecek her türlü faaliyet esnasında çalışma usulleri, vardiya düzeni, ekip çalışması, organizasyon, nezaret sistemi, hiyerarşik düzen, ziyaretçi veya işyeri çalışanı olmayan diğer kişiler gibi faktörlerden kaynaklanabilecek tehlikeler.

  1. d) İşin yürütümü, üretim teknikleri, kullanılan maddeler, makine ve ekipman, araç ve gereçler ile bunların çalışanların fiziksel özelliklerine uygun tasarlanmaması veya kullanılmamasından kaynaklanabilecek tehlikeler.
  2. e) Kuvvetli akım, aydınlatma, paratoner, topraklama gibi elektrik tesisatının bileşenleri ile ısıtma, havalandırma, atmosferik ve çevresel şartlardan korunma, drenaj, arıtma, yangın önleme ve mücadele ekipmanı ile benzeri yardımcı tesisat ve donanımlardan kaynaklanabilecek tehlikeler.
  3. f) İşyerinde yanma, parlama veya patlama ihtimali olan maddelerin işlenmesi, kullanılması, taşınması, depolanması ya da imha edilmesinden kaynaklanabilecek tehlikeler.
  4. g) Çalışma ortamına ilişkin hijyen koşulları ile çalışanların kişisel hijyen alışkanlıklarından kaynaklanabilecek tehlikeler.

ğ) Çalışanın, işyeri içerisindeki ulaşım yollarının kullanımından kaynaklanabilecek tehlikeler.

  1. h) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yeterli eğitim almaması, bilgilendirilmemesi, çalışanlara uygun talimat verilmemesi veya çalışma izni prosedürü gereken durumlarda bu izin olmaksızın çalışılmasından kaynaklanabilecek tehlikeler.

(4) Çalışma ortamında bulunan fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik ve benzeri tehlike kaynaklarının neden olduğu tehlikeler ile ilgili işyerinde daha önce kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırma çalışması yapılmamış ise risk değerlendirmesi çalışmalarında kullanılmak üzere; bu tehlikelerin, nitelik ve niceliklerini ve çalışanların bunlara maruziyet seviyelerini belirlemek amacıyla gerekli bütün kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmalar yapılır.

Birden Fazla İşveren Olması Durumunda Risk Değerlendirmesi Çalışmaları

Aynı adreste veya çalışma sahasında birden fazla işveren varsa yürütülen tüm işler göz önünde bulundurularak risk çalışmaları koordinasyon içinde yürütülür.

· İşhanı

· İş merkezi

· AVM

· Sanayi Sitesi

· Sanayi Bölgesi

Gibi alanlarda yönetimi risk değerlendirmesi çalışmaları ve koordinasyonu yürütür.

Asıl İşveren ve Alt İşverenlerin Bulunduğu İşyerlerinde Risk Değerlendirmesi Alt ve ana işverenlerin tamamı ayrı ayrı risk değerlendirmesi çalışması yapmak zorundadır. Zira Risk Değerlendirmesi işverenin çalışanının maruz kalacağı riskler baz alınarak yapılır.

Şirketimiz Risk Değerlendirmesi çalışmaları ve raporlaması için işyerinin risk grubuna ve çalışan sayısına göre en uygun çözümleri sunmaktadır. Risk Değerlendirmesi uygulamaları Bakanlık sertifikalı uzman mühendisler tarafından hazırlanmaktadır. Risk Değerlendirmesi belge niteliği taşıdığından uygulama yapılan işin özelliğine göre konunun uzmanları tarafından yapılması gereken bir ekip çalışmasıdır.

Risk değerlendirmesi, tüm proseslerde , riskin büyüklüğünü tahmin etmek ve riske tahammül edilip edilemeyeceğine karar vermektir. Sistematik olarak tehlikeleri belirlemek, riskleri ortaya çıkarmak ve riskleri kontrol etmek için uygun nitel veya nicel yöntemler kullanarak yapılan çalışmaların bütünüdür.

Çalışmalarımız sonucunda RİSK DEĞERLENDİRME TABLOSU(Tehlike,risk, önlemler, kayıtlar ve dayanaklar…) ve ACİL DURUM EYLEM PLANI hazırlanarak denetimlerde gösterilmek sureti ile dosyalanır.